Mariusz Kądziołka | 12.03.2021

Mimo pandemii te małe miasta wciąż mają dobre perspektywy

Zbadawszy ponad 200 małych miast (do 20 tys. mieszkańców) w Polsce, Polski Instytut Ekonomiczny wskazał wśród nich 63 tzw. miasta dobrego życia, czyli miasta przyjazne dla mieszkańców, zapewniające im dobre warunki życia, będące w dobrej sytuacji finansowej i mające przed sobą dobre perspektywy.

Wyniki tych badań (ankietowych) instytut opublikował pod koniec 2019 r., w raporcie pod tytułem „Scenariusze rozwoju małych miast”. W styczniu tego roku PIE przedstawił kolejny raport poświęcony małym polskim miastom, w którym uwzględnił skutki pandemii. Dlatego ten nowszy raport zatytułowany jest „Weryfikacja scenariuszy rozwoju małych miast w perspektywie 2035”. Wynika z niego, że sytuacja większości małych miast w Polsce pogorszyła się przez pandemię oraz jej skutki i dotyczy to także ośrodków miejskich wskazanych wcześniej przez Polski Instytut Ekonomiczny jako „miasta dobrego życia”. Mimo to – jak pokazuje ów nowszy raport PIE – te miejscowości, miasta dobrego życia, wciąż mają przed sobą dobre, optymistyczne perspektywy. Że będą nadal dużo inwestować i dzięki dobrej sytuacji finansowej będą w dalszym ciągu zapewniać swym mieszkańcom atrakcyjne warunki życia. Czyli, że mimo pandemii i jej skutków wciąż najbardziej prawdopodobny jest optymistyczny scenariusz, dotyczący rozwoju tych miast w najbliższych latach. Tak przynajmniej uważają ich włodarze i przekonująco uzasadniają tę opinię. W raporcie PIE czytamy o tej grupie miast: „Bariery rozwojowe związane z pandemią, tj. problemy społeczne i psychologiczne związane z izolacją, ograniczenia w przepływie zasobów (przede wszystkim kapitału ludzkiego) spowodowane przez pandemię czy problemy finansowe wynikające z kryzysu wywołanego przez COVID-19, jedynie przez niewielką część miast zostały wskazane jako znacznie utrudniające realizację optymistycznego wariantu scenariusza”.

Tych, którzy chcieliby poznać więcej szczegółów na ten temat, odsyłamy do raportu instytutu:

https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2021/01/PIE-Male_miasta.pdf

A poniżej przedstawiamy listę miast, wskazanych przez Polski Instytut Ekonomiczny jako „miasta dobrego życia” (trzeba zaznaczyć, że w Polsce jest 700 małych miast, a PIE poddał analizie tylko 205, więc nie jest to pełna lista małych „miast dobrego życia” w naszym kraju, a tylko jej część). Poniżej przedstawiamy też czynniki, które instytut brał pod uwagę, typując miasta dobrego życia.

Miasta dobrego życia (według badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego):

Dolnośląskie: Lwówek Śląski, Strzegom, Twardogóra

Kujawsko-Pomorskie: Barcin, Radzyń Chełmiński, Sępólno Krajeńskie, Solec Kujawski

Małopolskie: Miechów, Wadowice, Wolbrom, Zator

Mazowieckie: Chorzele, Grójec, Kałuszyn, Mszczonów, Raciąż

Lubelskie: Hrubieszów, Międzyrzec Podlaski, Modliborzyce, Tyszowce, Zwierzyniec

Lubuskie: Gubin, Międzyrzecz, Nowe Miasteczko, Rzepin, Sława, Sulechów

Łódzkie: Tuszyn

Opolskie: Głuchołazy, Lewin Brzeski, Otmuchów

Podkarpackie: Rudnik nad Sanem, Sędziszów Małopolski, Sokołów Małopolski

Podlaskie: Wysokie Mazowieckie, Siemiatycze

Pomorskie: Człuchów, Ustka

Śląskie: Kuźnia Raciborska, Radlin, Radzionków

Świętokrzyskie: Chęciny, Włoszczowa

Warmińsko-Mazurskie: Bisztynek, Gołdap, Lidzbark Warmiński, Nidzica, Nowe Miasto Lubawskie, Pasłęk, Reszel

Wielkopolskie: Grabów nad Prosną, Murowana Goślina, Nowe Skalmierzyce, Okonek, Opalenica, Słupca, Trzcianka,Wolsztyn

Zachodniopomorskie: Barlinek, Drawno, Międzyzdroje, Pełczyce, Węgorzyno

Czynniki, które brał pod uwagę Polski Instytut Ekonomiczny, typując „miasta dobrego życia” (korzystamy z syntetycznego opracowania tych czynników, sporządzonego przez samorząd miasta i gminy Wolbrom i dostępnego na stronie wolbrom.pl):

Analizie poddano 48 czynników:

• 13 czynników społecznych, np. poziom bezpieczeństwa w mieście, przyrost naturalny, liczba inicjatyw obywatelskich,

• pięć technologicznych, np. poziom dostępności transportowej do i z miasta, poziom rozwoju technologii cyfrowej w mieście,

• 11 ekonomicznych, np. poziom współpracy władz miasta z biznesem, dostępność terenów inwestycyjnych

• pięć ekologicznych, np. poziom świadomości ekologicznej mieszkańców, stan środowiska naturalnego w mieście,

• trzy polityczne, np. gotowość władz miasta do współpracy z innymi miastami,

• siedem odnoszących się do wartości, np. potrzeba kultywowania tradycji, identyfikowanie się mieszkańców z miastem,

• cztery prawne, np. plany zagospodarowania przestrzennego w mieście.

Cechy miast dobrego życia:

• dobra sytuacja finansowa;

• zapewnienie mieszkańcom atrakcyjnych warunków życia;

• miasto zadbane i ładne;

• miasto otwarte dla wszystkich;

• miasto kultywujące tradycję;

• miasto dbające o środowisko naturalne;

• miasto atrakcyjne dla turystów;

• ośrodek edukacji i nauki;

• miasto przyjazne dla biznesu;

• miasto będące ważnym ośrodkiem kultury i rekreacji w regionie;

• miasto z silną pozycją w regionie.

Przykłady zmiennych czynników branych pod uwagę w badaniu:

• w zakresie sytuacji mieszkaniowej:

– wartość wskaźnika określającego liczbę mieszkań na 1000 mieszkańców

• w zakresie ekologii i ochrony środowiska przyrodniczego:

– udział ludności korzystającej z oczyszczalni,

– udział oczyszczalni z podwyższonym usuwaniem biogenów,

– średni poziom udziału korzystających z odpadów komunalnych, również zebranych selektywnie

– wskaźnik udziału parków i zieleńców w powierzchni miasta;

• w obszarze kultury i turystyki:

– wskaźnik liczby ludności na 1 miejsce w kinach

– poziom średniej w zakresie miejsc noclegowych.

Miasta dobrego życia:

• są lokalnymi ośrodkami wielofunkcyjnymi;

• charakteryzują się wysoką przedsiębiorczością, tzn., że mają najwyższy wskaźnik udziału osób prowadzących działalność na 1000 mieszkańców w wieku produkcyjnym oraz najwyższy  średni wskaźnik udziału firm kreatywnych w liczbie nowo zarejestrowanych;

• charakteryzują się korzystną sytuacją na rynku pracy, tzn. że mają najwyższy średni wskaźnik pracujących na 1000 osób;

• wyróżniają się dobrą sytuacją mieszkaniową;

• wyróżniają się wysokim poziomem ochrony środowiska;

• wyróżniają się korzystnymi wskaźnikami w obszarze kultury i turystyki.

Miasta dobrego życia obecnie:

• wysoko oceniają swoją pozycję w regionie,

• mają dobrą sytuację finansową i zapewniają mieszkańcom atrakcyjne warunki do życia,

• uważają się za przyjazne dla biznesu oraz za ważne ośrodki kultury i rekreacji w regionie,

Miasta dobrego życia w przyszłości:

• rozwój gospodarczy będzie wynikał przede wszystkim z przedsiębiorczości mieszkańców, ale może mu sprzyjać również wzrost nakładów inwestycyjnych w sektorze publicznym,

• nastąpi dalsza poprawa jakości życia w mieście hamująca odpływ i sprzyjająca napływowi mieszkańców.