Jacek Krzemiński | 29.09.2021

Najbardziej wyludniające się i starzejące polskie miasta i gminy – zestawienie

Na podstawie danych GUS za zeszły rok opracowaliśmy zestawienie tych polskich miast i gmin, które najszybciej się wyludniają i starzeją. Tworząc tę listę, uwzględniliśmy dwa parametry: przyrost naturalny (który wylicza się, odejmując od liczby urodzeń liczbę zgonów) w przeliczeniu na każde 1000 mieszkańców, a także saldo migracji (też na każde 1000 mieszkańców), które oblicza się odejmując napływ mieszkańców do danego miasta/gminy od ich odpływu.

Nie wykluczamy, że wyniki naszego zestawienia mogą być trochę zaburzone ze względu na to, że ubiegły rok był rokiem szczególnym, z dużą wyższą niż zwykle liczbą zgonów, co było skutkiem pandemii.  Z drugiej jednak strony chcieliśmy posłużyć się świeżymi danymi, by był to możliwie aktualny obraz sytuacji.

Na naszej liście znalazły się gminy i miasta z najniższym przyrostem naturalnym, które jednocześnie mają ujemne saldo migracji (większy odpływ mieszkańców niż ich napływ). Warto przy tym dodać, że ujemny przyrost naturalny dotyka – w związku z głębokim kryzysem demograficznym naszego kraju – zdecydowaną większość miast i gmin w Polsce. Według prognoz demograficznych ONZ czy Uniwersytetu Waszyngtońskiego najbardziej wyludniającymi się i najszybciej starzejącymi się częściami świata mają być w najbliższych dekadach Japonia oraz Europa Środkowo-Wschodnia, w tym Polska.

To nasze zestawienie (najpierw dane dla całego kraju i poszczególnych województw, a potem lista najbardziej wyludniających się i starzejących miast i gmin): 

Polska – przyrost naturalny na 1000 mieszkańców: -3,2 / saldo migracji (napływ mieszkańców w stosunku do ich odpływu): +0,1

  1. Świętokrzyskie – przyrost naturalny na 1000 mieszkańców: -6,4 / saldo migracji (napływ mieszkańców w stosunku do ich odpływu): -1,6
  2. Łódzkie -6,1 / -0,7
  3. Opolskie: -4,9 / -1,1
  4. Śląskie: -4,9 / -0,8
  5. Lubelskie -4,4 / -2,1
  6. Zachodniopomorskie: -4,3 / -0,4
  7. Dolnośląskie: -4,1 / +1,3
  8. Lubuskie: -4,0 / -0,7 Kujawsko-Pomorskie: -3,6 / -1,0
  9. Podlaskie: -3,5 / -1,1
  10. Warmińsko-Mazurskie: -3,3 / -1,5
  11. Podkarpackie: -2,1 / -0,9
  12. Mazowieckie: -2,0 / +2,2
  13. Wielkopolskie: -1,2 / +0,5
  14. Małopolskie: -1,0 / +1,2
  15. Pomorskie: -0,5 / +1,7

30 najszybciej wyludniających się i starzejących polskich miast i gmin:

Gmina Pacyna (Mazowieckie) – przyrost naturalny na 1000 mieszkańców -22,3 / saldo migracji (napływ mieszkańców w stosunku do ich odpływu) na 1000 mieszkańców: -4,6

Miasto Duszniki-Zdrój (Dolnośląskie): -20,6 / -7,8

Gmina Orla (Podlaskie): -20,2 / -3,7

Miasto Nowy Korczyn (Świętokrzyskie): -19,4 / -9,7

Gmina Nurzec-Stacja (Podlaskie): -19,0 / -10,1

Gmina Boćki (Podlaskie): -18,8 / -4,8

Gmina Czyże (Podlaskie): -18,1 / -1,6

Miasto Opatowiec (Świętokrzyskie): -17,9 / brak danych

Gmina Łączna (Świętokrzyskie): -17,4 / -3,6

Gmina miejsko-wiejska Michałowo (Podlaskie): -17,0 / -1,7

Gmina miejsko-wiejska Kleszczele (Podlaskie): -16,8 / -6,6

Gmina Białowieża (Podlaskie): -16,7 / -6,5

Miasto Sępopol (Warmińsko-Mazurskie): -16,6 / -4,7

Gmina Ciepłowody (Dolnośląskie): -16,5 / -4,4

Gmina Grabowiec (Lubelskie): -16,4 / -12,3

Miasto Mogielnica (Mazowieckie): -16,4 / -3,2

Gmina Poświętne (Łódzkie): -15,7 /

Gmina Kodeń (Lubelskie): -15,5 / -6,0

Gmina miejsko-wiejska Krynki: -15,3 / -5,3

Miasto Józefów nad Wisłą (Lubelskie): – 15,3 / -1,1

Gmina Radecznica (Lubelskie): -15,2 / -6,6

Miasto Bardo (Dolnośląskie): -15,1 / – 9,1

Gmina Szudziałowo (Podlaskie): -14,5 / – 0,7

Gmina Drelów (Lubelskie): -14,4 / -5,1

Gmina Sabnie (Mazowieckie): -14,4 / -1,7

Gmina Bielawy (Łódzkie): -14,4 / -1,5

Gmina Korczew (Mazowieckie): -14,3 / -3,1

Gmina Czeremcha (Podlaskie): -14,0 / – 11,0

Gmina Bałtów (Świętokrzyskie): -13,9 / -2,1

Miasto Świeradów-Zdrój: – 13,8 / -6,4

Miasto Drohiczyn (Podlaskie): -13,8 / -1,5

Powyższa lista nie byłaby jednak pełna, gdybyśmy jej nie uzupełnili o kolejne 10 miast i gmin o najniższym w kraju przyroście naturalnym, ale z dodatnim saldem migracji (większy napływ mieszkańców niż ich odpływ):

Gmina Dubicze-Cerkiewne (Podlaskie): przyrost naturalny na 1000 mieszkańców: -32,0 / saldo migracji na 1000 mieszkańców (napływ mieszkańców w stosunku do ich odpływu): +2,0

Miasto Trzcińsko-Zdrój (Zachodniopomorskie): -20,1 / +5,4

Gmina Mielnik (Podlaskie): -19,9 / +2,2

Gmina Ruja (Dolnośląskie): -18,6 / +4,6

Gmina Bielsk Podlaski (Podlaskie): -18,4 / +6,8

Gmina Branice (Opolskie): -17,8 / +0,2

Miasto Borne-Sulinowo (Zachodniopomorskie): -17,1 / +6,9

Gmina Narew (Podlaskie): -16,6 / +4,7

Gmina Bedlno (Łódzkie): -16,3 / +2,1

Gmina Żarnów (Łódzkie): -16,0 / +1,0

Na koniec jeszcze krótki komentarz. Pierwszą rzeczą warta uwagi jest to, że najbardziej wyludniające się i starzejące gminy oraz miast w Polsce to w największej części miejscowości z wschodniego pogranicza Polski. Drugą – że wiele z gmin i miast z powyższego zestawienia to zarazem bardzo ładne, malownicze miejsca (np. gmina Kodeń czy Duszniki-Zdrój). I w związku z tym, że szybko się wyludniają, to jest w nich zapewne sporo domów, mieszkań czy działek do kupienia, które nie powinny być drogie (choć nie jest tak w przypadku typowych miejscowości turystycznych, takich, jak Białowieża). Jeśli więc ktoś ma dość dużego miasta, a może pracować zdalnie lub ma inny pomysł na życie w takim miejscu, to powinien tym miejscowościom się przyjrzeć.

Autor: Jacek Krzemiński