Jacek Krzemiński | 24.05.2021

Gdzie w Polsce jest najczystsze powietrze?

Poza sezonem grzewczym powietrze w zdecydowanej większości Polski jest czyste, równie czyste, jak w zachodniej Europie – wynika ze Światowego Indeksu Jakości Powietrza, na którego stronach internetowych – https://aqicn.org/ i http://waqi.info/ – dane o poziomie zanieczyszczenia na całym świecie są podawane na bieżąco, w czasie rzeczywistym. I pochodzą one z 30 tys. stacji mierzących poziom zanieczyszczenia powietrza, w 130 krajach i 2 tys. miast – w przypadku Polski to przede wszystkim stacje Generalnej Inspekcji Ochrony Środowiska i jej wojewódzkich oddziałów.

Warto się zapoznać z tymi danymi, bo od lat bombardowani jesteśmy informacjami, że polskie miasta należą do tych, które mają najbardziej zatrute powietrze nie tylko w Europie, ale i na świecie. Problem w tym, że takie informacje powstają na podstawie danych z sezonu grzewczego, z okresu zimowego, podczas którego w wielu polskich miastach rzeczywiście jest smog. Ale jego główna przyczyna jest też powszechnie znana: kopciuchy, czyli stare piece (głównie węglowe), które nie spełniają żadnych norm ekologicznych. Swoje robi też palenie odpadami przez niektórych właścicieli domków jednorodzinnych, a także palenie drewnem w kominkach.

Innymi słowy, jeśli analizuje się obecne, czyli z drugiej połowy maja, dane o zanieczyszczeniu powietrza na świecie, to okazuje się, że polskie miasta należą do tych z najmniej zanieczyszczonym powietrzem na całym globie. Że są pod tym względem porównywalne do krajów zachodniej Europy (w tym okresie nie mamy w Polsce brudniejszego powietrza niż one). I że mamy o niebo czystsze powietrze niż np. w Chinach.

A teraz już dane dotyczące polskich miejscowości – wybraliśmy te z poniedziałkowego (24 maja) porannego szczytu komunikacyjnego, między godziną 8 a 9 rano. W związku z tym, że o tej porze roku (we wszystkich ciepłych miesiącach) główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza w naszym kraju jest transport drogowy (chodzi nie tylko o spaliny samochodowe, ale i pył ze ścieranych opon i klocków hamulcowych, które są jednym ze źródeł tzw. pyłu zawieszonego, PM10 i PM2,5). Ten transport sprawia, że powietrze może być bardzo zanieczyszczone tylko punktowo – np. wzdłuż bardzo ruchliwych dróg i skrzyżowań, w miejscach, w których tworzą się korki. To dotyczy szczególnie dużych miast, gdzie cyrkulację powietrza utrudnia gęsta zabudowa. Dlatego w tym samym mieście, w różnych miejscach, poziom zanieczyszczenia powietrza może być zupełnie inny, jak w poniższych danych (wartości indeksu od 0 do 50 oznaczają dobrą jakość powietrza, od 51 do 100 – umiarkowaną, od 101 do 150 – oznaczają powietrze niezdrowe dla „wrażliwych grup”, od 150 do 200 – powietrze niezdrowe, od 201 do 300 – bardzo niezdrowe, a powyżej 300 – niebezpieczne):

Rzeszów, ul. Piłsudskiego: 4 (wartość Indeksu Jakości Powietrza między godz. 8 a 9 rano, w poniedziałek 24 maja)
Poznań, Ogród Botaniczny: 8
Dzierżoniów: 8
Warszawa-Targówek – 11
Łomża, ul. Miejska: 11
Konin, ul. Wyszyńskiego: 14
Legnica, ul. Rzeczypospolitej: 14
Piastów k. Warszawy, ul. Pułaskiego: 14
Sosnowiec, ul. Lubelska: 15
Rybnik, ul. Borki: 15
Sulęcin: 15
Piła: 16
Słupsk: 16
Zgierz: 16
Inowrocław: 16
Kraków, os. Wadów: 18
Częstochowa, ul. Baczyńskiego: 18
Trzebinia: 18
Dąbrowa Górnicza, ul. Tysiąclecia: 19
Gliwice, ul. Mewy: 19
Bielsko-Biała, ul. Kossak-Szczuckiej: 19
Ustroń: 19
Olesno: 19
Połaniec: 19
Piotrków Trybunalski, ul. Krakowskie Przedmieście: 20
Tychy, ul. Tołstoja: 20
Pabianice: 20
Lębork – 20
Wodzisław, ul. Gałczyńskiego: 21
Kraków, os. Piastów: 23
Biała-Podlaska: 23
Gdańsk Stogi: 24
Łódź Widzew, ul. Dobrzyńska: 25
Zabrze, ul. Skłodowskiej-Curie: 25
Wałbrzych, ul. Wysckiego: 26
Siedlce, ul. Konarskiego: 29
Warszawa-Ursynów: 30
Gorzów Wielkopolski: 30
Wschowa: 30
Grudziądz: 31
Wrocław, ul. Korzeniowskiego: 32
Żary: 32
Konstancin-Jeziorna (k. Warszawy), ul. Wierzejewskiego: 32
Zielona Góra: 33
Żyrardów: 33
Kampinoski Park Narodowy, miejscowość Granica: 33
Łódź: 35
Koszalin: 35
Jelenia Góra: 36
Białystok: 38
Zdzieszowice: 40
Katowice, ul. Kossutha: 41
Zamość: 41
Lublin: 42
Bydgoszcz: 44
Gdynia Dąbrowa: 45
Przemyśl: 45
Opole: 46
Kościerzyna: 46
Bielsko-Biała, ul. Partyzantów: 47
Toruń Kaszownik: 48
Kędzierzyn-Koźle: 52
Legionowo, ul. Zegrzyńska (najruchliwsza, tranzytowa ulica w mieście, w ciągu drogi krajowej nr 61): 53
Gdańsk: 54
Włocławek: 54
Gdynia, Pogórze: 55
Wrocław, Wiśniowa: 58
Kłodzko, ul. Szkolna: 58
Warszawa, ul. Marszałkowska: 59
Dębica, ul. Grottgera: 59
Kraków, Złoty Róg: 70
Kraków, ul. Dietla: 70
Stalowa Wola: 72
Szczecin: 111
Mysłowice, ul. Sowińskiego: 121
Szydłowiec, ul. Moniuszki (ulica położona blisko trasy ekspresowej S7): 140
Nowe Grocholice koło Warszawy (miejscowość leżąca przy trasie ekspresowej S8), ul. Sikorskiego: 155
Kraków, ul. Spacerowa (Dębniki): 167
Poznań, ul. Złocieniecka: 193
Warszawa Szczęśliwice: 500

Źródło: https://aqicn.org/here/pl, aqicn.org, waqi.info

Światowy Indeks Jakości Powietrza jest tworzony od 2007 r. i powstał z inicjatywy chińskich ekspertów zajmujących się m.in. ochroną środowiska. Potem do zespołu realizującego ten projekt dołączyły osoby z Singapuru, Indii, Australii i Stanów Zjednoczonych.

Jacek Krzemiński