Jacek Krzemiński | 25.08.2021

Rządowy kalkulator samorządowy – komentarz Związku Miast Polskich

Poniżej publikujemy komentarz Związku Miast Polskich na temat tzw. rządowego kalkulatora samorządowego:

„Rządowy pseudo-kalkulator samorządowy – przykład przewrotnej manipulacji danymi

Resort finansów uruchomił „kalkulator samorządowy”. Manipulując danymi Ministerstwo pokazuje, że dochody JST (od red. jednostek samorządu terytorialnego) zwiększą się po wdrożeniu Polskiego Ładu.

  • „wsparcie z budżetu państwa” – chwyt propagandowy, który dochody własne i subwencję ogólną, gwarantowaną ustawowo i obliczaną algorytmicznie nazywa wsparciem !!!

Obliczony na brak posiadania przez czytelników informacji kontekstowej „wskaźnik”, który nie charakteryzuje w żadnym stopniu sytuacji finansowej JST, ponieważ ta jest głownie uzależniona od relacji między dochodami bieżącymi a rosnącymi w ostatnich latach szybciej niż dochody – wydat­kami bieżącymi. Sposób ujęcia powoduje także pominięcie w tym „obrazie” ubytku w udziałach w PIT, spowodowanym zmianami ustawy z roku 2019;

  • „wynik ogólny” i „wynik bieżący” w pierwszym półroczu 2021 r. nie mówi nic, bez porównania z tym samym wskaźnikiem w latach ubiegłych, a zwłaszcza w dłuższym okresie czasu;

Ta chwilowa „nadwyżka” dochodów nad wydatkami po pierwszym półroczu jest standardem, który występuje od lat i wiąże się przede wszystkim z dynamiką niektórych dochodów, wpływających głównie w I półroczu, a dynamiką niektórych wydatków, zwłaszcza inwestycyjnych, które są dokony­wane pod koniec roku, po odbiorze prac/produktów/usług.

  • szczytem manipulacji jest końcowy element „kalkulatora”:
  • opiera się na prognozie zawartej w WPF z 5 maja 2021 r., a więc szacunku, który większość samo­rządów sporządza bardzo ostrożnie, zwłaszcza w zakresie dochodów; wykonanie było co roku zwykle znacząco wyższe niż to prowizoryczne przybliżenie;
  • podaje „prognozę” dochodów, wynikającą z:

– „projektu nowelizacji ustawy o dochodach JST”, którego nikt nie widział;

– „wsparcia w postaci dodatkowych środków subwencyjnych”, o którym nie wiemy nic ponad wielkość jednorazowej kwoty 8 mld, o której mówi rządowa propaganda, a która jest znacząco mniejsza od kwoty rocznego ubytku w PIT po Polskim Ładzie, który wynosi ponad 13 mld zł; w szczególności nie jest znany algorytm jej podziału;

– „puli środków, które zostaną przekazane JST w ramach Funduszu Polski Ład”, czyli w pełni uznaniowych środków inwestycyjnych, które w żaden sposób nie kompensują SYSTEMOWEGO ubytku w dochodach bieżących.

Biuro ZMP

Poniżej kopia definicji poszczególnych elementów pseudo-kalkulatora, ze strony internetowej https://www.podatki.gov.pl/polski-lad/kwota-wolna-polski-lad/kalkulator-samorzadowy-polski-lad/ :

1 Przez wsparcie z budżetu państwa rozumie się sumę dochodów jednostek samorządu teryto­rialnego (JST) z tytułu udziałów w PIT i CIT oraz subwencji ogólnej, bez części oświatowej tej subwencji i bez par. 618 klasyfikacji budżetowej – Środki na inwestycje na drogach publicznych powiatowych i woje­wódzkich oraz na drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych w grani­cach miast na prawach po­wiatu (w paragrafie tym ujmuje się środki rezerwy „drogowej” subwencji ogólnej, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego).
2 Stanowi różnicę pomiędzy dochodami ogółem a wydatkami ogółem danej JST.
3 Stanowi różnicę pomiędzy dochodami bieżącymi a wydatkami bieżącymi danej JST – art. 242 ustawy o finansach publicznych.
4 Prognozy dochodów sporządzane przez JST w WPF-ach (stan na 05.05.2021).
5 Dochody, które wynikają z projektu nowelizacji ustawy o dochodach JST, powiększone o wspar­cie w postaci dodatkowych środków subwencyjnych oraz pulę środków, które zostaną przekaza­ne jed­nostkom samorządowym w ramach Funduszu Polski Ład. W kalkulacji przyjęto uproszczo­ny podział środków Funduszu Polski Ład proporcjonalnie do struktury i algorytmicznego podziału Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych (faktyczny podział środków z funduszu może doce­lowo się różnić).